Kattenpis en muizenkeutels tussen donaties: kringloop Elburg betaalt de rekening

Op maandagochtend staan zakken, dozen, kleding en apparaten klaar om te worden gecontroleerd. Gelukkig is niet alles rijp voor de container, maar ieder product moet wel worden bekeken voordat het de winkel in kan. Volgens een medewerker zijn tientallen vrijwilligers met dit sorteerwerk bezig.

Bestuurslid José vertelt dat iedere week ongeveer tien kratten met afgekeurde apparaten de deur uit gaan. Ook spullen zoals matrassen en speelgoed zijn soms erg vies. 

Soms blijkt het pas mis te zijn na het openen van een afgegeven zak. Bijvoorbeeld bij een lading speelgoed waar een sterke kattenlucht vrij kwam. ''Alles zat eronder'', laat het bestuurslid weten. Het speelgoed was te smerig en moest worden weggegooid. Vrijwilligers vinden ook regelmatig muizenkeutels en spullen die door muizen zijn aangevreten.

Niet alles mag zomaar worden ingeleverd bij de Kringloop. Soms worden die 'illegale' spullen goed verstopt. ''Laatst hebben we nog potten verf onder in een doos gevonden, met betere spullen erbovenop.'' Niet iedere verkeerde donatie gebeurt volgens de kringloop expres. ''Het kan ook een verkeerde inschatting zijn.''

Alles bij de ingang controleren is volgens de kringloop niet realistisch. De organisatie draait met ongeveer honderddertig vrijwilligers en heeft geen betaalde medewerkers.

Volgens een medewerker haalt afvalverwerker Van Werven dit afval iedere week op. Vooral bij grote spullen kunnen de kosten oplopen. Het afvoeren van een vervuilde matras kost volgens het bestuurslid zo ongeveer 35 euro.

Inwoners kunnen matrassen gratis inleveren bij Milieustraat Broeklanden, bevestigt de gemeente.

De kringloop krijgt jaarlijks zo'n vijfhonderd euro van de gemeente als bijdrage aan de afvalkosten. Volgens het bestuurslid is dat niet genoeg. ''Dat zijn eigenlijk dingen die niet meer werken of vies zijn en die mensen zelf hadden moeten wegbrengen.''

De kringloop heeft de indruk dat er steeds meer onbruikbare spullen binnenkomen. ''Als je ziet wat we allemaal binnenkrijgen, denk ik dat het wel meer is dan anders. Het wordt steeds meer''. 

Sinds 1 januari betalen huishoudens met een grijze container naast een vast bedrag acht euro per lediging. Inwoners die een ondergrondse restafvalcontainer gebruiken, betalen 1,60 euro per aanbieding.

De gemeente zet een andere duiding naast de ervaringen van de kringloop. Zij kent het probleem, maar benadrukt dat onbruikbare spullen al jarenlang bij kringloopwinkels worden achtergelaten en dat dit ook elders in Nederland gebeurt. Elburg heeft naar eigen zeggen geen signalen dat sinds de invoering van Diftar meer afval wordt gedumpt. Het aantal bezoeken aan de milieustraat neemt juist toe. Tegelijkertijd werd in de eerste vijf maanden van 2026 ongeveer 33,5 procent minder restafval aangeboden dan een jaar eerder.

Dat inwoners een matras gratis naar de milieustraat kunnen brengen terwijl de kringloop voor de afvoer betaalt, heeft volgens de gemeente te maken met de afvalstoffenheffing. Bedrijven betalen die heffing niet en mogen daarom volgens de regels van de Autoriteit Consument & Markt geen gebruikmaken van de gratis voorziening.

De gemeente geeft aan dat zij de kringloop tegemoetkomt in de afvoerkosten en per periode bekijkt of die vergoeding genoeg is. Ook willen zij met de kringloop om de tafel om te kijken of bij de inname strenger kan worden geselecteerd. Zodat vervuilde matrassen en kapotte apparaten direct naar de milieustraat worden verwezen.

Elburg onderzoekt ook Diftar Plus. Daarbij betalen inwoners niet alleen per keer dat zij restafval aanbieden, maar ook voor het gewicht. De gemeenteraad neemt, zoals het er nu uitziet, in het eerste gedeelte van 2027 een besluit over. 

José denkt dat dan nog meer onbruikbare spullen bij de kringloop terechtkomen. Dat is voor nu even afwachten. Voor de vrijwilligers veranderd er nog weinig: ze moeten blijven controleren en sorteren.